Veli-Der, veli ve öğretmen algılarını inceleyen iki ayrı araştırmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf’ta (TAKSAV) düzenlenen basın toplantısında açıklanan çalışmaya göre, okul öncesi eğitimin yarı-piyasa koşullarında yürütülmesi aileler açısından ciddi maliyet oluşturuyor.

"VELİLER OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİN MALİYETİNDEN ŞİKÂYETÇİ"

18 ilde en az bir okul çağında çocuğu bulunan 1350 veliyle gerçekleştirilen araştırmada velilerin önemli bir kısmı okul öncesi eğitimin maliyetinden şikâyetçi oldu. Katılımcıların yüzde 31’i bu maliyeti “çok yük” olarak tanımlarken, yüzde 78,3’ü ise “biraz yük” olarak nitelendirdi. Araştırma sonuçları, okul öncesi eğitim hizmetlerine erişimde ekonomik koşulların belirleyici bir rol oynadığını ortaya koydu.

Raporda, erken çocukluk eğitiminin toplum tarafından gerekli ve önemli görülen bir alan olduğuna dikkat çekilirken, mevcut kamusal kapasitenin talebi karşılamakta yetersiz kaldığı vurgulandı. Ailelerin okul öncesi eğitim hizmetlerinden yararlanmasında ekonomik engellerin önemli bir bariyer oluşturduğu belirtilirken, buna karşın erken çocukluk eğitiminin toplumda güçlü bir meşruiyete sahip olduğu ifade edildi.

Veli-Der’in değerlendirmesinde, ücretsiz hizmetler ve beslenme desteğinin okul öncesi eğitime katılımı artırabilecek en etkili politika araçları arasında yer aldığına işaret edildi. Raporda, erken çocukluk eğitiminin hak temelli bir kamu politikası olarak güçlendirilmesine yönelik toplumsal desteğin yüksek olduğu da kaydedildi.

"OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KAMUSAL VE EŞİT BİÇİMDE YAYGINLAŞTIRILMALIDIR"

Araştırma kapsamında okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması için çeşitli politika önerileri de sıralandı. Buna göre ücretsiz kamu kreşlerinin kapasitesinin artırılması, okul öncesi kurumlarda ücretsiz yemek uygulamasının yaygınlaştırılması, çok çocuklu hanelere yönelik mali destek mekanizmalarının geliştirilmesi ve mahalle ölçeğinde planlama yapılarak hizmetlere erişimin kolaylaştırılması önerildi. Ayrıca okul öncesi eğitimin kademeli biçimde parasız ve evrensel hale getirilmesi gerektiği vurgulandı.

Araştırmaya ilişkin yapılan değerlendirmede şu ifadelere yer verildi:

“Velilerin maliyet yükü ve erişimle ilgili sıkıntı yaşadıkları son derece net bir şekilde ortaya çıkıyor. Ulaştığımız velilerin büyük bir çoğunluğunun çocuklarının okul öncesi eğitim hizmetinden faydalandığını gördük ama faydalanmayan ya da faydalandırılmak istenmeyen çocuklar olduğunu da gördük. Erken çocukluk eğitiminin insan sermayesi yatırımı olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Bu bir kamusal politika haline getirilmelidir. Okul öncesi eğitim kamusal ve eşit biçimde yaygınlaştırılmalıdır.”