SGK uzmanı İsa Karakaş, emeklilik sisteminde özellikle 2008 sonrası ilk kez sigortalı olan milyonlarca çalışanı ilgilendiren önemli bir değişikliği gündeme taşıdı. Karakaş’ın değerlendirmesine göre, uzun yıllardır emeklilik planlamasında kritik rol oynayan “son 1.260 gün” ya da bilinen adıyla “son 3,5 yıl” kuralı, 2008 sonrası sigortalılar için artık geçerli değil. Yeni uygulamayla birlikte emeklilik hesabında son yıllar değil, sigortalının tüm çalışma hayatı esas alınacak.

Sosyal güvenlik sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında birleşmiş olsa da SSK (4/1-a), Bağ-Kur (4/1-b) ve Emekli Sandığı (4/1-c) statülerine göre emeklilik şartları farklılık göstermeye devam ediyor. Özellikle geçmişte SSK statüsü, daha az prim günü gerektirmesi nedeniyle birçok çalışan için avantajlı bir seçenek olarak öne çıkıyordu. Bu nedenle Bağ-Kur’lu olarak çalışan bazı sigortalılar, emekliliğe yakın dönemde SSK’lı bir işe girerek son 1.260 günü bu statüde tamamlıyor ve daha uygun şartlarla emekli olabiliyordu.

Ancak Ekim 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için bu yöntem artık sonuç vermeyecek. Yeni sistemde SGK, kişinin son yıllarına değil, toplam sigortalılık süresine bakacak. Hangi statüde daha fazla prim ödenmişse emeklilik o statü hükümlerine göre belirlenecek. Örneğin uzun yıllar Bağ-Kur’lu çalışıp son birkaç yılını SSK’lı geçiren bir sigortalı, toplam süresi Bağ-Kur’da fazlaysa yine Bağ-Kur şartlarına tabi olacak.

2008 öncesi sigortalılar için ise “son 7 yıl” uygulaması devam ediyor. Buna göre son 2.520 gün içinde en fazla hangi statüde prim ödenmişse, emeklilik o statüye göre hesaplanıyor. En az 1.260 gün kuralı bu grup için hâlâ geçerli.

Sistemde zaman zaman birden fazla statüde prim görünmesi gibi durumlar da yaşanabiliyor. Bu gibi hallerde memuriyet statüsü öncelikli sayılırken, SSK ve Bağ-Kur çakışmalarında SSK geçerli kabul ediliyor. Ayrıca kişinin kendi iş yerinden kendisini SSK’lı göstermesi durumunda yatırılan primler geçerli sayılmuyor.

Uzmanlara göre yapılan değişiklikle birlikte emeklilik planlaması artık son dönemde yapılacak statü değişiklikleriyle yönlendirilebilen bir yapıdan çıkmış oldu. Özellikle 2008 sonrası sigortalı olanların, emeklilik şartlarını belirlerken çalışma hayatlarının tamamını dikkate alarak uzun vadeli planlama yapmaları gerekiyor. “Son 3,5 yıl” formülü ise yeni nesil sigortalılar için tarihe karışmış durumda.