Çocukları internet ortamında yasa dışı sanal bahis, kumar bağımlılığı, zorbalık, taciz, müstehcenlik ve şiddetten korumaya yönelik yeni düzenlemeler için harekete geçildi. AK Parti’nin hazırladığı ve 15 yaş altı çocuklara internet ve sosyal medya kısıtlaması getiren düzenlemenin, ocak ayının ikinci haftasında TBMM gündemine alınması bekleniyor.
Hazırlanan taslağa göre, özellikle 16-17 yaş grubunda kumar bağımlılığını körüklediği belirtilen yasa dışı sanal bahis sitelerine ve çocukları kumara alıştıran ödüllü oyun uygulamalarına erişim engellenecek. Çevrim içi oyunlarda yer alan “sürpriz kutu”, “ödül sandığı” gibi sistemlerin, çocukları önce para kazanmaya teşvik ettiği, ardından harcamaya ve sürekli kaybetmeye dayalı bir bağımlılık döngüsü oluşturduğu ifade ediliyor.
Yetkililer, internet ortamının yalnızca yüzde 3’ünün şeffaf olduğunu, geri kalan büyük bölümün ise çeşitli tehditler barındırdığını vurgularken, çocukların bu risklerden korunması için kapsamlı önlemler alınacağını belirtiyor.
Sosyal ağlara yeni yükümlülükler
Düzenleme kapsamında sosyal ağ ve platform sağlayıcılarına önemli sorumluluklar getirilecek. Buna göre;
Yaş doğrulama mekanizması zorunlu hale gelecek,
Zararlı içerik ve reklamlara karşı etkili filtreleme sistemleri kurulacak,
Veri ihlalleri ve yasa dışı içerikler için 7/24 erişilebilir hızlı şikâyet mekanizması oluşturulacak,
Çocukları kumara alıştıran ödüllü oyun uygulamaları ve sitelerine erişim kapatılacak,
15 yaşından küçük çocuklara hesap açılması ve hizmet sunulması kesin olarak yasaklanacak,
18 yaş altı çocukların sosyal medya ve sanal bahis sitelerine erişimi biyometrik yöntemlerle sınırlandırılacak,
Ağ sağlayıcılarına periyodik raporlama yükümlülüğü getirilecek.
Depresyon ve siber zorbalık uyarısı
Taslakta yer alan çarpıcı veriler, dijital risklerin boyutunu gözler önüne seriyor. Buna göre, internete erişimi olan her 10 çocuktan 6’sı her gün tanımadığı kişilerle iletişim kuruyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, sosyal medya kullanımı ergenlerde depresyon riskini yüzde 35 artırıyor.
14-17 yaş arası gençlerin yüzde 46’sı, sosyal medya paylaşımları nedeniyle kendini yetersiz hissederken, Türkiye’de ergenlerin yüzde 60’ından fazlası sosyal medyada başkalarının hayatlarıyla kendini kıyasladığını ifade ediyor. Ayrıca her üç çocuktan birinin siber zorbalığa maruz kaldığı belirtiliyor.
Yeni düzenlemeyle, çocukların dijital ortamdaki risklerden korunması ve özellikle kumar bağımlılığına sürükleyen uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.