İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), sosyal medyaya kimlik ve yaş doğrulamasıyla girilmesini öngören düzenlemeyi eleştirerek, "toplumu tamamen susturacak bir siyasi mühendislik aracı" olduğunu belirtti.

15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medyaya girişini engellemeyi hedefleyen kanun teklifinin TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda kabul edilmesinin ardından, düzenlemenin bu hafta içinde Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Düzenleme, sosyal medya platformlarına e-Devlet üzerinden kimlik ve yaş doğrulamasıyla girilmesini öngörüyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek de hafta sonunda "Üç ay içinde herkesin sosyal medyaya gerçek kimliğiyle gireceğini" söyleyerek "Platformlar kurallara uymayan hesapları kapatacak" açıklaması yapmıştı.

İFÖD: Anonimlik hakkı ortadan kalkacak

İFÖD, "Sosyal medyaya kimlikle giriş: Çocuk koruma kılıfı altında dijital fişleme altyapısı" başlıklı basın açıklamasında, sosyal medyaya kimlikle girişin getirdiği risklere dikkati çekti.

Açıklamada, Siber Güvenlik Başkanlığı Dijital Devlet Genel Müdürlüğünden bir yetkilinin Komisyon görüşmelerinde verdiği bilgilere dayanarak 15 altındakilere yasak mekanizmasının nasıl işleyeceği anlatıldı. Buna göre, sosyal medyaya girecek herkesin önce e-Devlet kapısına giriş yapması ve sistemin dijital bir anahtar üretmesi öngörülüyor. Kişinin hesabına özel üretilen bu anahtar, o kullanıcının "15 yaş üzerinde olduğunu" teyit eden bir mühür de taşıyacak.

İFÖD, bunun, vatandaşların e-Devlet'e girip "Bu sosyal medya platformundaki hesap adım/rumuzum budur" diye beyanda bulunmak zorunda kalması demek olduğuna dikkati çekti. Dernek, bu mekanizmanın, e-Devlet altyapısını dünyanın en büyük "TC Kimlik Numarası-Sosyal Medya Rumuzu" eşleştirme veri tabanına dönüştüreceğini belirtti.

Açıklamada "Sorun, platformların sizin kim olduğunuzu bilmesi değildir; sorun, devletin sosyal medyadaki her bir takma ismin arkasındaki gerçek şahsı kesin ve mutlak olarak bilmesidir" denildi.

Sosyal medyadaki anonimlik hakkının, "yurttaşın devlete karşı kimliğini gizleyerek fikir beyan edebilmesi" olduğunu belirten İFÖD, yeni düzenlemeyle "bu hakkın ortadan kalkacağını" vurguladı.

"Toplum üzerinde devasa bir dondurucu etki yaratacak"

Açıklamada, hesabının e-Devlet üzerinden mühürlendiğini bilen yurttaşların çeşitli endişelerle siyasi eleştiriden kaçınacağı ve bunun da toplum üzerinde "devasa bir dondurucu etki yaratacağı" belirtildi.

"Dondurucu etki" ya da "chilling effect", belirli kişi veya grupların temel haklarından mahrum bırakılması sonrası ortaya çıkan otosansürü belirten bir kavram.

Dernek, bu sistemin "gazetecilerin haber kaynaklarını, aktivistleri, sendikacıları ve sıradan muhalif yurttaşları tamamen susturacak bir siyasi mühendislik aracı" olduğunu kaydetti.

Açıklamada, söz konusu maddelerin geri çekilmesi gerektiği belirtilerek şu ifadeye yer verildi:

"İnşa edilmekte olan bu token sistemi, bir 'çocuk koruma kalkanı' değil; tüm toplumu kuşatan, dijital nefes alanlarını tamamen tıkayan ve Türkiye'yi açık dünyadan koparıp kendi içine hapseden bir 'dijital tecrit' projesinin en kritik altyapı taşıdır."