1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü kapsamında Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından yayımlanan grafik, işçi haklarına ilişkin küresel görünümü ortaya koydu. Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) verilerine dayanan çalışma, 2016-2025 döneminde işçi haklarına yönelik ihlallerin küresel ölçekte arttığını gösterdi. Sendikal haklardan ifade özgürlüğüne kadar birçok başlıkta olumsuz tablo dikkat çekti.

SENDİKALAŞMA HAKKINA SINIRLAMA ARTIYOR

Grafiğe göre, işçilerin sendika kurma veya sendikaya katılma hakkını kısıtlayan ülkelerin sayısı 2016’da 82 iken 2025’te 113’e yükseldi. Aynı dönemde toplu pazarlık ve grev hakkını ihlal eden ülkelerde de artış görüldü. Sendikaların tescilini engelleyen uygulamalar, örgütlenme özgürlüğü üzerindeki baskının sürdüğünü gösterdi.

İFADE VE TOPLANMA ÖZGÜRLÜĞÜNE MÜDAHALE

Veriler, işçilerin yalnızca sendikal alanda değil, temel hak ve özgürlükler bakımından da baskıyla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu. İfade ve toplanma özgürlüğünü sınırlayan ülkelerin sayısında artış yaşanırken, sendika temsilcilerinin keyfi gözaltına alındığı örneklerin de yaygınlaştığı görüldü. Adalete erişimin kısıtlandığı ülkeler de dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.

BASKI YÖNTEMLERİ DEĞİŞİYOR

Çalışmada, işçi haklarına yönelik baskının niteliğinde değişim yaşandığına işaret edildi. Doğrudan fiziksel müdahaleler yerine daha kurumsal ve hukuki araçların öne çıktığı, ancak bu dönüşümün ihlallerin kapsamını daraltmadığı ifade edildi.

BÖLGESEL FARKLAR SÜRÜYOR

Verilere göre, erken sanayileşmiş ülkelerde işçi hakları standartları görece daha yüksek seyrederken, Afrika ve Latin Amerika başta olmak üzere birçok bölgede bu standartların gerisinde kalındı. Buna karşın ihlallerin yalnızca belirli coğrafyalarla sınırlı kalmadığı, küresel ölçekte yaygınlaştığı görüldü.

KÜRESELLEŞME VE EMEK İLİŞKİLERİ

Araştırmada, işçi haklarındaki gerilemenin emek-sermaye ilişkilerindeki dönüşümle bağlantılı olduğu değerlendirildi. Küreselleşmenin etkisiyle şirketlerin kâr odaklı politikalarının işçi hakları üzerinde belirleyici olduğu vurgulandı.