Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve tarım arazilerinin korunmasını hedefleyen kritik düzenleme yürürlüğe girdi. 4 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik”, tarla, bağ ve bahçe statüsündeki alanlarda yapılaşma şartlarını en ince ayrıntısına kadar yeniden tanımladı. Yeni yönetmelikle birlikte hobi bahçesi, bungalov ve bağ evi gibi yapılar sıkı bir denetim kıskacına alınırken, izinsiz yapıldığı tespit edilen tüm yapılar için yıkım ve arazinin eski haline getirilmesi süreci başlatılacak.

KEYFİ KULLANIM DÖNEMİ SONA ERDİ

Yönetmelik uyarınca tarım arazileri, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda belirtilen istisnai durumlar haricinde, arazi kullanım planlarında belirlenen amaçların dışına çıkarılamayacak. Bu düzenleme ile tarım alanlarının konut, ticari tesis veya farklı amaçlarla keyfi kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor. Arazi kullanım planlaması tamamlanmış bölgelerde, tarım dışı kullanım için önceden ayrılmış alternatif alanlar bulunması durumunda, herhangi bir yatırım veya yapılaşma için öncelik mutlaka bu alanlara verilecek.

"TARIMSAL AMAÇLI YAPI" TANIMI NETLEŞTİ

Yeni düzenleme, hangi yapıların "tarımsal amaçlı" kabul edileceğini detaylı bir listeyle belirledi. Bu kapsamda sayılan yapılar şunlardır:

- Toprak koruma ve sulama altyapı tesisleri,

- Entegre nitelikte olmayan hayvancılık ve su ürünleri üretim/muhafaza tesisleri,

- Mandıralar, un değirmenleri ve üreticinin kendi ürününe yönelik depolar,

- Tarım aletleri için sundurma ve çiftlik atölyeleri,

- Seralar, ipek böcekçiliği ve deve kuşu üretim tesisleri,

- Yumru köklü bitki yıkama ve fide-fidan üretim tesisleri,

- Tarımsal teleferikler, sahipsiz hayvan barınakları,

- Çatı tipi ve sulama amaçlı Güneş Enerji Santralleri (GES).

Listede dikkat çeken unsurlardan biri de "bağ evi" oldu. Bağ evleri tarımsal amaçlı yapı kategorisinde değerlendirilse de, inşa edilebilmeleri için katı prosedürlere tabi tutulacaklar.

İZİN SÜRECİ OLMADAN ÇİVİ ÇAKILAMAYACAK

Yönetmeliğin en can alıcı noktası, bir yapının tarımsal amaçlı kategorisinde yer almasının o yapının serbestçe yapılabileceği anlamına gelmemesi. İster tarımsal amaçlı olsun ister tarım dışı kullanım kapsamında; tüm yapılar için önceden izin alınması ve toprak koruma projelerine tam uyum sağlanması zorunlu tutuluyor.

Buna göre, tarla statüsündeki araziler üzerine;

- Bağ evi,

- Bungalov,

- "Tiny House" (Küçük ev),

- Depo veya benzeri isimlerle yapı inşa etmek,

ilgili kurullardan izin alınmadan ve yasal süreçler tamamlanmadan mümkün olmayacak. İzin süreçleri tamamlanmayan yapılar "kaçak" statüsünde değerlendirilecek.