Bilim insanları deniz tabanındaki bazı özel bölgelerin depremleri frenlemesini sağlayan mekanizmayı ortaya çıkardı. Science dergisinde yayımlanan araştırma, okyanusların altındaki gizli "depremleri frenleme bölgeleri" bulunduğunu gösterdi. Araştırmacılar bu bölgelerin var olduğunun bir süredir bilindiğini ancak nasıl çalıştıklarının anlaşılamadığını söyledi.

PASİFİK OKYANUSU'NDA DİKKAT ÇEKEN FAY HATTI

Araştırmada Pasifik Okyanusu'nda Ekvador'un yaklaşık 1600 kilometre açığında bulunan Gofar Fayı mercek altına alındı. Deniz tabanındaki bu kırık fay hattının son 30 yıldır neredeyse aynı bölgelerde düzenli aralıklarla deprem ürettiği belirtildi. Araştırmacılar, büyüklüğü 6 olan depremlerin aynı noktalarda yaklaşık her beş, altı yılda bir meydana geldiğini belirtti. Bu istatiksel olarak çarpıcı düzende bilim insanlarının ilgisini çeken konu ise depremlerin her seferinde aynı noktalarda durması oldu.

MİKRO DEPREMLER İNCELENDİ

Bilim insanları bu soruya yanıt bulmak için biri 2008'de, diğeri de 2019-2022 yılları arasında yapılan iki büyük okyanus tabanı çalışmasının verilerini analiz etti. Her iki deneyde de bilim insanları Gofar Fayı'nın iki ayrı bölgesine özel depremölçerler yerleştirmişti. Bu cihazlar, fayın iki büyük 6'lık kırılmasının öncesinde ve sonrasında meydana gelen binlerce küçük depremi kaydetmişti.

İŞTE MEKANİZMA BÖYLE ÇALIŞIYOR

Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, bu "fren bölgeleri"nin düşünüldüğü gibi sabit kaya yapılarından kaynaklanmaması oldu. Çalışmaya göre fay hattı bazı noktalarda çok sayıda kola ayrılıyor ve burada hassas çatlak sistemleri oluşuyor. Bu çatlaklar deniz suyunu içine çekiyor. Büyük bir deprem sırasında gözenekli kaya yapısı aniden sıkışarak sarsıntının ilerlemesini durduruyor.

Araştırmacılar ayrıca bu bölgelerin "pasif" olmadığının altını çizerek nasıl çalıştıklarını anlamanın gelecekte depremlerin ne zaman ve nerede meydana gelebileceğini tahmin etme yöntemlerini geliştirebileceğini belirtti.